Bugün kullanılan yazılardaki unsurlar.. Uluslararası platformda hangi yazı daha önde..
Şimdi harfin beynelmilel (uluslararası) kıymetinden bir parça bahsedelim. Bugün kullanılan yazılarda iki türlü unsur vardır; l) Rakamlar; B, N, X, R, Y ve saire gibi ideografi (İdeo-graphie) unsurları. 2) Harfler ile yazılan sözler ideografi unsurları sesleri değil, ide mefhumları ifade ettiklerinden onları her millet kendi lisanı, kendi sadaları, kendi kelimeleriyle okuyabilir. Bu sahada beynelmileliyeti kabul etmek amel cihetinden kolaylığı mucib olur. Lâkin Türkçe «balta» kelimesini ister Arab harfleriyle ister Latin harfleriyle yazınız, mânâsını bilmeyen Alman, Fransız, İngiliz ve Rus için o, hep mühmel hiyeroglif olur kalır. Milletler arasında lisan ayrılığı devam ettikçe harf müşterekliğinden hiçbir şey çıkmaz. Telaffuzların aykırılığı ve aynı şekilde olan harflerin ifade ettiği sadalann başkalığı, has isimlerin ve beynelmilel kelimelerin müşterekliğini de sıfır derecesine indirir. Şu halde elifba müşterekliği beynelmileliyet sahasında pek az faydayı mucib olur ki, her halde bu yüzden kazanılacak fayda elifba değiştirmeye değmez. Mevcut lisanları ilga ederek ileride beynelmilel müşterek bir lisan meydana getirmek için şimdilik teşebbüsler gözükmüyor. Bu gibi teşebbüsler yapılıp da beynelmilel lisan meydana gelirse, onun kendine has elifbası da olur. Fakat bu beynelmilel elifba yukarıda saydığımız noksanları haiz olan Latin elifbası mı olur yahut daha mükemmel başka bir elifba mı olur şimdilik bilemeyiz.
Bugüne gelinceye kadar Türk kavimlerinin ne şimalinde, ne şarkında, ne garbında kitle olarak Latin harflerini kullanan hiçbir kavim yoktur. Garb tarafımızda Latin elifbasını Katoliklik ile birlikte kabul etmiş olan Polonyalılar (Lehler) mevcutsa da, onlar bizden binlerce kilometre uzaktadır ve onlarla bilâ-vasıta temasımız yoktur. Bugün en medenî (yani en zengin ve en kudretli) olan milletlerin elifbası istikbalde beynelmilel elifba mevkiini tutar zannına varmağa da kâfi derecede esas yoktur. Latin harflerini kullanan milletlerin adedi de elbet böyle bir zannı teyid etmez. Zira sade bir ideografiden ibaret olan Çin hiyerogliflerini kullananların adedi daha fazladır. Bu cihetten ikinci mevkii Latin elifbasının olursa, üçüncü mevkii Arab elifbasınındır ki, bu elifba cihanın üçyüz milyon nüfusunu birleştiriyor.
